Pałaca Saski wysadzony
przez Niemców w grudniu 1944 r.
Po
Powstaniu Warszawskim Ze szczególną pasją Niemcy niszczyli polskie
zabytki oraz obiekty o dużej wartości kulturalnej i sakralnej – pałace,
kościoły, pomniki, muzea, archiwa, biblioteki. Nie szczędzono w tym celu
materiałów, czasu i wysiłku, dokonując nierzadko skomplikowanych operacji minersko-pirotechnicznych:
25 października starannie spalono – od piwnic, piętro po piętrze –
gmach Biblioteki Krasińskich przy ulicy Okólnik, a w nim starodruki i
największy w Polsce zbiór rękopisów, stanowiący główną podstawę źródłową
historii polskiej. Ogień strawił ok. 2000 inkunabułów, 50 000 rękopisów
oraz 100 000 starodruków i innych pozycji;
3 listopada spalono
Archiwum Akt Nowych znajdujące się w gmachu Szkoły Głównej Handlowej
przy ulicy Rakowieckiej. Zniszczeniu uległo 95% zasobów archiwum;
4
listopada spalono warszawskie Archiwum Miejskie, znajdujące się w
dawnym Arsenale Warszawskim. Zagładzie uległy wszystkie zgromadzone tam
zasoby archiwalne;
6 grudnia wysadzono w powietrze pomnik księcia Józefa Poniatowskiego na Placu Saskim;
w połowie grudnia zburzono warszawską Katedrę wraz z przylegającym doń
kościołem oo. Jezuitów. W tym samym czasie spalono kościół oo.
Reformatów przy ulicy Senatorskiej oraz kościół oo. Paulinów na Nowym
Mieście;
18 grudnia wysadzono w powietrze Pałac Brühla;
między 27 grudnia a 1 stycznia wywieziono na złom lub wysadzono pomniki: Bogusławskiego, Mickiewicza, Lotnika i Sapera;
29 grudnia wysadzono w powietrze Pałac Saski;
16 stycznia spalono Bibliotekę Publiczną m.st. Warszawy przy ulicy
Koszykowej, gdzie spłonął magazyn książek i czasopism (500 000 pozycji),
ocalał zaś księgozbiór podręczny. Wysadzono również prezbiterium
kościoła św. Karola Boromeusza przy ulicy Chłodnej.
Spalone zostały
także: Archiwum Kurii Metropolitalnej Warszawskiej, Biblioteka Główna
Politechniki Warszawskiej, kościół oo. Augustianów przy ulicy Piwnej,
kościół św. Aleksandra na placu Trzech Krzyży oraz kościół św. Barbary
przy ulicy Nowogrodzkiej. Na skutek częściowego wysadzenia poważnie
uszkodzony został kościół Najświętszego Zbawiciela. Ponadto pod koniec
grudnia Niemcy spalili Pałac Łazienkowski, nie zdążyli go jednak
wysadzić. Niemal w ostatniej chwili wysadzono natomiast część spalonego w
październiku 1944 Hotelu Europejskiego. Spośród 31 warszawskich
pomników 22 zostały zniszczone.

Żołnierz niemieckiego Brandkomanndo
podpalający warszawską kamienicę.
Ruiny Zamku Królewskiego.